Aktualności

Mistrz Rodziny NMP malarz działający w pocz. XVI w., określony na podstawie analizy rozwiązań malarskich i pozłotniczych, kompozycji, grawerunków, badacze przypisują mu autorstwo wysokiej klasy malowideł tablicowych m.in. z Dębna, Grywałdu, Skrzyszowa oraz Rychnowa i Probołowic. Jarosław Adamowicz pisze:

„Obraz należy do najwybitniejszych kompozycji, reprezentujących typ kompozycji formalnej, dzięki którym Mistrz uzyskał swe imię. Warsztat środków malarskich jest bardzo rozbudowany, a umiejętności malarza są najwyższej próby”.

Obraz z Ołpin jest bardzo ważnym przykładem krakowskiego malarstwa cechowego i jego walory wskazują na związki malarza ze sztuką zachodnioeuropejską.

Obraz obecnie znajduje się w zbiorach Muzeum Narodowego w Krakowie, został podarowany w 1887 r. przez Karola Rogawskiego archeologa i konserwatora zabytków Galicji Zachodniej, ziemianina i właściciela Ołpin. Stąd obraz łączony jest z kościołem w Ołpinach. Według historyków sztuki, prawdopodobnym miejscem pochodzenia obrazu, był kościół w Bieczu.

Datowanie związane jest także z rokiem 1509, kiedy to bp. Jan Konarski, ustanowił dla diecezji krakowskiej, święto Niepokalanego Poczęcia NMP.

Kopia – 2025r. - Rok Jubileuszowy

Wykonanie kopii obrazu poprzedzone zostało dogłębnymi badaniami techniki i technologii wykonania oryginału.

Odwiedziłam Muzeum Erazma Ciołka, gdzie znajduje się oryginał, wykonałam zdjęcia i konsultowałam się z pracownią konserwatorską tegoż muzeum.

Bardzo pomocne było tu opracowanie prof. Jarosława Adamowicza obecnie dziekana Wydziału Konserwacji Dzieł Sztuki na ASP w Krakowie (wydział ten również kończyłam) pt. „Mistrz Rodziny Maryi”, w którym przedstawia badania nad 26 dziełami Mistrza Rodziny Maryi, opisując dokładnie technologię obrazów.

Współczesne badania odczytane dzięki makroskanerowi, metodą fluorescencyjnej spektroskopii rentgenowskiej pozwoliły ustalić sposób malowania, układ pigmentów pokazujący jakie i gdzie były użyte oraz rozmieszczenie folii złotej i srebrnej na obrazie.

Badania te pozwoliły też na odczytanie bardzo pięknych brokatów na sukniach głównych postaci obrazu (św. Anny, Maryi, Marii Jakubowej i Marii Salome). Brokaty to sposób malowania na złocie lub srebrze (w naszym przypadku Zwischgold podwójna folia złota i srebrna) imitujące ozdobne tkaniny adamaszkowe, z których szyto bogate suknie.

Ornamenty te, nie są wyraźnie widoczne na oryginale, z powodu utlenienia i pociemnienia srebra.

Sposób wykonania kopii, był bardzo zbliżony do oryginalnego dzieła. Zostały jednak użyte współcześnie dostępne materiały i nie starałam się odtworzyć destruktu, ponieważ kopia ma znajdować się w kościele.

Podobnie jak w oryginale, została użyta deska lipowa, bardzo dobrze wysezonowana, bo mająca prawie 20 lat. Tak jak dawniej, użyłam zaprawy kredowo-klejowej, tłustej tempery jajowej, i złota dukatowego.

Oryginalnie użyte pigmenty jak, biel ołowiowa, cynober, azuryt, żółta cynowo-ołowiowa, zieleń miedziowa zostały zastąpione podobnymi o bardzo wysokiej jakości. Nie były ucierane samodzielnie z minerałów, jak w minionych czasach.

Według zasad kopistów, na kopii powinien być szczegół, który został pominięty lub dodany i odróżnia ją od oryginału. Wskazana jest też różnica w wymiarach.

Wymiary deski są nieznacznie zmniejszone.

Oryginał 158 x 129 cm, kopia 147 x 120 cm.

Szczegółem odróżniającym, jest uczytelnienie i interpretacja szat brokatowych na kopii.

Warto zwrócić jeszcze uwagę, na specjalnie wykonaną ramę, według średniowiecznych profili i z historycznymi połączeniami w narożnikach, na tzw. zamek czopowy.

Podczas pracy zapoznałam się z każdą postacią na obrazie, a jest ich 23. Poznałam rodzinę Maryi, jej opis znany z apokryfów, legend, ale przede wszystkim z Ewangelii.

Nad obrazem pracował cały nasz zespół. Prace stolarskie to zasługa Przemysława Bienia i Stefana Strońskiego, prace pozłotnicze wykonał mój mąż Paweł Dziurawiec, konserwator dzieł sztuki.

Określenie postaci z obrazu

W centrum znajdują się postacie:

Św. Anny i Matki Bożej. Dzieciątko Jezus trzyma na kolanach Św. Anna /dzieciątko stoi na kolanach/ Za nimi w tle św. Józef.

Z lewej strony od góry:

Dwie postacie kobiece to prawdopodobnie siostry św. Anny – Maraha młodsza siostra, oraz Esmeria, która była matką św. Elżbiety.

Dalej trzej mężowie św. Anny, których poślubiła kolejno, ponieważ po śmierci każdego z nich, nie miała męskiego potomka.

Najbliżej św. Anny, pierwszy jej mąż Joachim ojciec Maryi.

Kolejny to Kleofas, a następny Salome.

Z Kleofasem św. Anna miała córkę Marię Jakubową (Kleofasową) – to duża postać kobieca z lewej strony obrazu.

Za nią w jasnym turbanie i z obfitym zarostem, stoi jej mąż Alfeusz.

Maria Jakubowa miała czterech synów: św. Szymona, św. Jakuba młodszego, św. Judę Tadeusza i Józefa Sprawiedliwego, który jako jedyny nie był Apostołem.

Z Salome św. Anna miała córkę Marię Salome – duża postać kobieca z prawej strony obrazu.

Za nią, tuż za parapetem widoczny jej mąż Zebedeusz.

Poniżej synowie: św. Jan Ewangelista i św. Jakub Większy.

W górnej części obrazu z prawej strony:

postać św. Elżbiety, Zachariasza i jako niemowlę św. Jana Chrzciciela.

(Niezidentyfikowane jest dziecko, które Maraha trzyma na rękach)

Tekst opracowany przez Panią Agnieszkę Drwal - Dziurawiec autorkę kopii.